4e zondag van de advent

ADVENT IV 18 dec. 2016 – Jesaja 7,10-14; Matteüs 1,18-24

  • 1

“Laten we Kerst eens ànders gaan vieren”, zei Hiekelien van den Herik hier eergisteren. Zij is verteller bij het jonge vrouwen-Ensemble Lumaka dat 16 december optrad. Ze musiceerden prachtig rond Kerstliederen (uit het Interbellum). Hiekelien vervolgde: “Laten we met Kerst nou ‘s niet 2 dagen vrede, maar 2 dagen oorlog doen. Ja – en dàn: 363 dagen vrede per jaar!..” Een verrassende omkering! Jaarlijks 182x (!) meer vrede dan oorlog…

  • 2

Zondag 4 december arriveerde ik met mijn dochter Sanne in Beirut, de hoofdstad van Libanon, buurland van Syrië en van Israël. Zij woonde daar van 2000 – 2003, waar ik haar toen 2x bezocht. Nu wilden wij Maya, m’n 17-jarige kleindochter bezoeken, die daar thans verblijft.

Vòòr we naar Libanon vlogen vroeg iemand ons een naaimachine mee te nemen voor het Syrische vluchtelingenkamp: Bukra Ahla. Dat betekent: For a Better Tomorrow… Opeens werd het méér dan familiebezoek. Het werd een missie naar dit kamp in Beirut, een van drie kampen opgezet vanuit Brussel door de NGO SBOverseas.

We moesten een school voor vluchtelingenkinderen en een vrouwencentrum bezoeken. Wat zou het ons dòen?…

 

Velen van u leefden meteen mee. Op Eerste Advent was hier een spontane deurcollecte, die we meenamen naar Bukra Ahla. Terwijl we er waren werd er bij de Vesper en de Filmavond ook voor gecollecteerd. Hartverwarmend!

  • 3

Zo vlogen we hoog aan de hemel naar Istanbul en van Istanbul naar Beirut. Op 10 km hoogte kun je denken aan het ‘Rorate Caeli’. Dit zingt ons Dames– en Herenkoor vandaag aan het begin en eind van de Eucharistie-viering.

Dat is een Gregoriaans lied over hemelen vol dauw. Rorate Caeli wil zeggen: ‘Stel je toch eens voor, dat uit de hemel een Régen van Gerechtigheid zou stromen!’ – deze poëzie van de profeet Jesaja wordt de eeuwen door op Vierde Advent gezongen.

 

Maar: is dit geen bizarre fantasie, ijdele hoop, domme dagdromerij? Vrede en gerechtigheid zijn vèr, heel ver te zoeken in een stad als Aleppo in Syrië. Er is al méér dan 5 jaren jaarlijks méér dan 182x méér oorlog dan vrede.

De kinderen daar kunnen niet eens meer huilen, meldde gisteravond de website van de NOS. Anders dan wij leven zij in een wereld in doodsnood.

Kùnnen de mensen in het M. Oosten nog wel hopen, dromen, zingen?

Beirut ligt aan de Middellandse Zee. In het Oosten van Libanon ligt de grens met Syrië, òòk vlakbij Isis-gebieden. Het is een grens als een gatenkaas. Ik hoorde en proefde de angst: zal Isis op zijn vlucht bij ons binnensluipen? Dat hoorde ik van 4 zegslieden: een moslim, een druus en twee christenen, die ik mocht interviewen.

  • 4

In Bukra Ahla troffen we 2 vluchtelingen uit Aleppo in de leiding aan: een als project-manager en een als school-directeur. Mijn dochter fluisterde zachtjes in mijn oor: “Papa, wat zie je een leed in hun ogen…” Tòch vinden deze Syrische vluchtelingen de power om ‘hun’ kinderen te helpen.

Het kleine Libanon met 5-6 miljoen inwoners heeft 2 miljoen vluchtelingen in zijn midden: sinds jaar en dag een half miljoen Palestijnse ballingen, en nu ruim1½ miljoen Syrische vluchtelingen. Ze behartigen dat, ze redden ‘het’.

Waar halen wij in Nederland dan het recht vandaan op klagen of zelfs woede over veel of zelfs te veel vluchtelingen in ons midden?…

  • 5

In het M. Oosten, in de tijd toen Jezus daar geboren werd, was het niet veel beter dan nu. Onderdrukking, bezetting en discriminatie waren aan de orde van dag. Zwanger en wel zong Maria dààrom haar Magnificat als een protest-lied. Haar Kind zal immers ‘Immanuël’ heten: God-met-ons!

Maria zingt klip en klaar, dat het afgelopen moet zijn met macht en honger en armoede. For a Better Tomorrow! Samen met God realiseren we dat.

Maar: ìs dat zo??

Na de geboorte van Jezus, na de allereerste Kerst zijn alle jongetjes van 2 jaar en jonger vermoord in Bethlehem. Jozef ontsnapt met Maria en de Jezus-baby aan deze dodendans – dankzij een engel die hem in een droom zegt dat zij moeten wegvluchten!

De Heilige Familie vluchtte naar Egypte zoals thans kapotte families van Syrië naar elders vlucht(t)en: naar Europa, naar Amsterdam, naar Beirut.

  • 6

Vandaag is het de laatste, vierde Adventszondag vòòr Kerst. Het is bijzonder dat ik vandaag mag vertellen over ons bezoek aan Libanon. Op de website van onze Hofkerk vertel ik meer.

Laat ik nog enkele dingen kort aanduiden. Leven mag geen leven heten zonder muziek en dromen. Vluchtelingen van Maria t/m vandaag tonen dat. Dag en nacht hebben wij muziek en dromen nódig!

Dat ontleen ik ook aan het Evangelie van Advent en Kerst. Het Evangelie volgens Matteüs begint met 5 dromen! Het Evangelie volgens Lucas met 5 liederen! Dromen begeleiden de Wijzen uit het Oosten één maal en Jozef zelfs vier maal! En verteld wordt over één lied van engelen, twee zingende vrouwen (Maria; Hanna) en twee zingende mannen (Zacharias; Simeon).

Maria is de Vrouw van het Lied, Jozef is de Man van de Droom. Zo maakt God hen, ons als vrouwen van het lied en mannen van de droom creatief.

  • 7

Maar in ònze samenleving gebeurt er iets geks. “Op dit moment grijpen veel mensen naar woede als substituut voor verdriet” – dat zei deze week de Amerikaanse rechtsfilosofe Martha Nussbaum, op rondreis door ons land ter presentatie van haar nieuwe boek ‘Woede en vergeving’.

In Beirut en in het kamp kwam ik nauwelijks woede tegen. Vluchtelingen-kinderen zag ik kwetsbaar en met een open blik, zó ontvankelijk voor tekeningen uit de klas van mijn 11-jarige kleinkinderen, zó dankbaar en ongelofelijk leer-gierig.

En ik sprak Wadiaa, een jonge professor in Educatie. Zij vertelde me over haar oude ouders in Zhale in de Beka-vallei. “Isis bevindt zich 10km bij hen vandaan. En als ik naar ze toerijd om hen te bezoeken zet ik Taizé-muziek aan…”

“Heb je nog wel hoop?” vroeg ik. “Natùùrlijk heb ik Hoop” zei ze.

En wij? Is onze hoop goedkoper?…

Ari van Buuren