Overweging 3 maart – Frans Woortmeijer

Zondag, 3 maart 2019         Sirach 27 : 4-7 en Lucas 6 : 39-45

 

Beste medeparochianen,

1

We luisterden zojuist naar twee lezingen die elkaar op het eerste gezicht behoorlijk tegenspreken.

Jezus Sirach uit de eerste lezing neemt geen blad voor de mond: als je een zeef schudt, komt er afval tevoorschijn, als een mens spreekt komt er drek naar boven. Zijn conclusie luidt: prijs een mens niet voor je zijn overwegingen kent.

Maar nu Lucas.

Waar Jezus Sirach een scherp oordeel uitspreekt, vraagt Jezus, wiens woorden door Lucas worden weergegeven, ons NIET te oordelen.

Als je de evangelietekst echter goed leest kom je tot de voorzichtige conclusie, dat je wel mag oordelen, maar dat je om te beginnen je eigen handelen in dat oordeel moet betrekken. “Haal eerst de balk uit je eigen oog en behandel dan de splinter in het oog van de ander”. Hij die zonder zonden is werpe de eerste steen. Maar wie is zonder zonden?

2

Laten we eens kijken naar een tweetal recente gebeurtenissen in onze samenleving. De eerste is het kinderpardon, breed uitgemeten op tv en in de pers.

Het kinderpardon gaat om het feit of het juist en rechtvaardig is om kinderen die hier veelal geboren zijn, en de taal van hun land van afkomst vaak niet machtig zijn, uit te zetten.  Dit, omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken oordeelt dat het land waar zij vandaan komen, of waar hun ouders vandaan komen, veilig genoeg is. Hoe en of de kinderen in dat land worden opgevangen is geen punt van overweging. Dat hun banden met Nederlandse vriendjes en vriendinnetjes rücksichtslos worden doorgesneden is evenmin een punt. Dat zij soms de taal van hun land van herkomst niet kennen, niet van belang…

Tot voor kort steunden alle coalitiegenoten in ons kabinet elkaar op het gebied van kinderuitzetting. In de laatste maanden tekende zich een wijziging af in de zienswijze van de twee Christelijke partijen en wensten zij, tegen de zin van de andere twee partijen, een versoepeling van het kinderpardon.

3

Een andere gebeurtenis. Onlangs deed een politicus, wiens partij in de peilingen voor de komende verkiezingen op grote winst staat, bij het actualiteitenprogramma van Eva Jinek een uitspraak die veel stof heeft doen opwaaien. Hij beweerde dat volgens hem, de miljarden die Nederland moet besteden om de opwarming van het klimaat binnen de perken te houden, weggesmeten geld zijn. Deskundigen op het gebied van klimaat en een wetenschapsredacteur van een grote Nederlandse krant konden hem met geen mogelijkheid van het tegendeel overtuigen.

4

In beide voorbeelden die ik u zojuist genoemd heb kwamen er veel reacties los van gewone Nederlandse mensen, zoals u en ik. Op het punt van het kinderpardon waren veel – met name Christelijke – mensen verontwaardigd dat twee Christelijke partijen zich tot voor kort zo strikt achter het inhumane regeringsstandpunt over gewortelde migrantenkinderen hadden opgesteld.

Mensen die het milieu belangrijk vinden waren diep verontwaardigd over de uitspraken van de politicus bij Eva Jinek.

5

Even terug naar de lezingen van vandaag. Als je op de reacties op de twee door mij beschreven

gebeurtenissen mag afgaan gold hier onverminderd Jezus Sirach:  als een mens spreekt komt er drek naar boven. En niet zo’n beetje ook, als je de laatste tijd goed geluisterd hebt!

Maar hoe zit het nu met die tekst die Lucas Jezus in de mond legt: “Haal eerst de balk uit je eigen oog en behandel dan de splinter in het oog van de ander”?

6

Op het gebied van de problematiek van het klimaat spreken we met zijn allen makkelijk oordelen uit. Het is gemakkelijk een ander te beoordelen of nog makkelijker, te veroordelen. Maar als we naar onszelf kijken: wat doen we zelf aan een beter milieu, hoe zorgen we er zelf voor dat we onze wereld min of meer ongeschonden aan onze kinderen en kleinkinderen doorgeven?

Simpele dingen: hoe lang staan we ’s morgen onder de douche? Eten we ook eens een dagje geen vlees? Belangrijker nog: moeten we echt naar onze vakantiebestemming met een vliegtuig of zou het ook met de milieuvriendelijker trein kunnen? Hoe dikwijls gebruiken we de auto, waar dat vaak niet echt nodig is? Zo kan ik nog een tijdje doorgaan.

7

Jezus Sirach heeft gelijk. Wie om zich heen kijkt ziet een heleboel drek en dat is heel erg. Maar Jezus Christus heeft misschien nog meer gelijk. Kijk eerst eens naar je zelf voor je een ander de maat neemt. Misschien is dat wel het belangrijkste begin voor een betere wereld!

Natuurlijk is het duidelijk dat wij individueel weinig kunnen bijdragen aan een verbetering van de wereld. Maar vergis je toch niet in de kracht van het individu. Kijk bijvoorbeeld naar de actie van het Zweedse meisje die belangrijke politici aanspreekt op hun klimaatbeleid. Kijk naar het scholierenprotest voor een beter milieu. Vandaag las ik dat zelfs de Duitse premier Angela Merkel hen steunt! Als we allemaal onze schouders er onder zetten, kunnen we heel veel. Samen kunnen we streven naar en werken aan een beter vluchtelingen- en migratiebeleid, samen kunnen we zelfs iets doen aan een beter klimaat, aan een beter milieu.

Maar dan moeten we beginnen met naar ons zelf te kijken, en niet naar die ander.

8

Als ik de lezingen van vandaag nog eens een keertje overlees, geef ik toch de voorkeur aan de Lucas-lezing! Jezus Sirach constateert, stelt een feit vast. In de Lucas-lezing wordt het begin van een oplossing geboden.

Ik wens u een goede zondag en een goede week. En veel inspiratie om aan dit thema te werken.

Amen