Overweging Frank de Haas – 19 augustus 2018

Overweging 19 augustus 2018

Eerste lezing: Spreuken 9, 1-6 / Evangelielezing: Joh 6, 51-58

 

1.

De eerste lezing van vandaag handelt over de wijsheid. Dat vind ik altijd een mooi thema. We houden van wijsheid. Wijze mensen worden – meestal – gewaardeerd. Wijsheid kan de wereld, kan ons verder helpen. Minder houden we van eigenwijsheid. Zeker als dat een eigenwijsheid is die doorslaat. Wijze mensen kunnen ons sturen. Kunnen voorgaan in zaken die moeten worden aangepakt. Ik denk dat we niet zonder kunnen. In de lezing wordt de wijsheid als persoon voorgesteld die allerlei acties onderneemt. De wijsheid nodigt bijvoorbeeld uit tot bezinning. En we lezen over brood. We lezen over wijn. Dat komt in het evangelie terug. ‘U zult leven’, staat er in vers 6. En we worden aangespoord: ‘bewandel de weg der wijsheid’.

2.

Ook in het evangelie lezen we dus over brood en wijn. Hier worden wij aangespoord om van het levende brood te eten. Een geweldige belofte wordt ons dan gedaan: leven in eeuwigheid. Neem het vlees en het bloed van Jezus tot je, je hebt het nodig om het leven in je te hebben. En als je dat doet, dan heb je dat eeuwige leven. Je hoort dan tot de uitverkorenen. Hij blijft in jou en jij blijft daarmee in hem. Het gaat dus om leven door Hem. En in het afsluitende vers 58 staat nog eens: ‘wie dit brood eet, zal in eeuwigheid leven’.

3.

Mooi zijn deze overeenkomsten tussen de lezingen.  Dus brood en wijn. Lichaam en bloed van Christus. Het levende brood. Je kunt het zo zeggen: brood en wijn tot je nemen is de garantie op leven, voor altijd. En in de eerste lezing is er dan die essentiële toevoeging over de wijsheid. Mogen we het zo zeggen: de weg der wijsheid én de weg van brood en wijn gaan. Dat krijgen we mee. En dat is niet gering.

4.

Wat kunnen we nog meer zeggen over de eerste lezing? Het bijbelboek Spreuken lezen we niet zo dikwijls. Het is goed om te weten dat het niet gaat om  wijsheid in brede beschouwingen, in allerlei theorieën over het leven. Nee, wijsheid wordt hier nadrukkelijk verbonden met praktische levenservaring en met geloof. Hoe handelen wij op een goede manier? Hoe richten we ons leven op een correcte wijze in? Om zulke wijsheid gaat het dus. En, zoals ik al opmerkte, het is bijzonder dat de wijsheid als een persoon wordt beschreven. We lezen over een huis met 7 zuilen. We weten: 7 is een heilig getal. En dan denken we bijvoorbeeld aan de schepping die in 7 dagen werd voltooid. En aan de tempel waar een 7-armige kandelaar staat. Het brood is het woord God’s. Meer nog: Jezus is God’s vleesgeworden Woord. Hij staat voor God’s wijsheid en is geworden tot God’s mens.

5.

Wat kunnen we nog meer zeggen over het evangelie? De lezing van vandaag maakt deel uit van de zogenaamde ‘broodrede’ in Johannes. Brood en wijn, die zijn het vlees en bloed van Jezus. Zoals we vieren in de eucharistie. En zoals ook centraal staat in de woord- en communievieringen in onze kerk. Dat brood heeft een bijzondere betekenis, zie vers 51. Daar staat: ‘Het brood dat ik zal geven, is mijn vlees, ten bate van het leven der wereld’. Dat brood is dus ook en niet minder dan  Jezus’ liefde tot het uiterste. Hij die voor ons mens werd en voor ons is gestorven. Het nuttigen van Zijn lichaam en bloed kun je ook zo omschrijven: het is in geloof aanvaarden dat God’s woord in Jezus helemaál mens is geworden, tot en met zijn kruisdood. Hij en wij blijven voor eeuwig met elkaar verbonden. Die Eeuwige verbondenheid als definitie van het eeuwig leven.

6.

De thematiek uit de lezingen van vandaag raakt aan de kern van ons geloof en aan de kern van ons Kerkzijn, zoals dat op bijzondere wijze gestalte krijgt in de vieringen op de zondagochtend. In de liturgie. Ons wordt voorgehouden dat we door Zijn lichaam en bloed één zijn met de Heer, in een eeuwige verbondenheid. Wat een veelomvattende belofte. Wat zou daar nog bovenuit kunnen gaan? Die verbondenheid vieren we telkenmale in dat uur op de zondagochtend en natuurlijk ook op andere momenten. Daar wordt het leven telkens weer gevierd. De lezingen uit de bijbel, onze Bron, geven stof voor overdenking en overweging. Dat doen we in de dienst van het woord. En in de dienst van de tafel vieren we die verbondenheid met Hem en daarmee de verbondenheid met elkaar. Bij het breken en delen van het brood. Jezus is er voor ons en hij verbindt ons met Zijn Vader, hij wil ons brengen tot bij de Heer onze God.

Dat is toch buitengewoon. Hij neemt ons op in Zijn goddelijk leven. Het is goed als we ons dat weer realiseren.

7.

Hier ligt de basis van ons leven, van ons gelovig leven. Hier ligt wat ons drijft en stuurt in ons leven, wat ons richting geeft in ons dagelijks denken en handelen. Dat geeft de ontmoeting hier – en natuurlijk ook op andere momenten als we vierend of lerend bijeen zijn – zo’n enorm bijzondere waarde en glans. Dat is ook wat we nadrukkelijk met elkaar delen. Dat geloof is ons geschonken. Dat geloof is als een genade. Dat zouden we licht kunnen vergeten. Maar de lezingen van vanochtend halen ons weer eens bij die kerngedachten en -gevoelens van ons geloof, van ons katholiek / van ons christen zijn.

Spreken over geloof is niet altijd eenvoudig. Omdat het niet altijd simpel is om de juiste woorden te vinden. En spreken we dan ook de woorden die de ander verstaat? Het is misschien soms stamelen. En soms kunnen we misschien beter een groot dichter aan het woord laten die zich uitdrukt op een aansprekende manier, en zoveel beter weet uit te drukken wat wij wel denken en voelen. Het is belangrijk dat die woorden van geloof hier klinken. Maar zeker zo belangrijk is om met elkaar gesprekken over ons geloof aan te gaan. Gebleken is dat daar onder onze parochianen behoefte aan bestaat. Zulke geloofsgesprekken willen we in het nieuwe seizoen organiseren. Dat kunnen mooie en inspirerende ontmoetingen worden. Over zaken die ertoe doen. Die met de naaste toekomst van onze parochiegemeenschap van doen kunnen hebben. Ontmoetingen ter bezinning, met alle ruimte voor reflectie.

9.

Na dit uur gaan we weer heen. In vrede. We krijgen weer een duwtje mee om dagelijks te proberen te doen wat Hij ons voorleefde. Door die boodschap van vrede – de vredeswens voor elkaar is toch een van de allermooiste momenten in dit uur – verder te brengen, overal waar we komen, overal waar we iets voor de ander kunnen betekenen.

Die rijkdom van woorden wordt ons als we liturgie vieren telkens weer aangereikt. Wij mogen die als een geschenk aanvaarden. Als krachtbron voor ons dagelijks leven. Om te mijmeren over en te  ervaren wie God voor ons is. Om te ervaren wie wij voor elkaar zijn, of tenminste voor elkaar kúnnen zijn. Brood des levens. Wijsheid voor op ons levenspad. Laten we hier in stilte nog even over doordenken.

Amen