Overweging Goede Vrijdag

Goede Vrijdag 2017Keer U om naar ons toe, keer ons toe naar elkaar”

 

Deze week was ik bij de Johannes Passion.

Al luisterend dacht ik met het oog op deze Goede Vrijdag: Hoe kun je in het Passieverhaal van Johannes (hoofdstuk 18 en 19) ontdekken, dat God en wij mensen zich naar elkaar keren??

Die vraag heb ik mij nog nooit eerder gesteld. Maar nu kan ik u zes bijzondere momenten van zulke toe-kering naar elkaar, van ommekeer noemen.

Deze ogen-blikken gebeuren – letterlijk – tijdens en na de arrestatie van Jezus.

+ + +

1 – Jezus keert zich naar Petrus, die een knecht van de hogepriester een oor afslaat. Simpelweg zegt hij: “Allen die een zwaard nemen vergaan zelf door het zwaard. Ik drink de beker van lijden, die mij te drinken wordt gegeven…”

 

2 – Diezelfde Petrus wil even later toch niet herkend worden als leerling van Jezus. Tot 3x toe verloochent hij hem. Lucas (22,61-62) vertelt een extra detail: “De Heer keert zich om, en kijkt Petrus aan”. En Petrus weent bitter…

 

3 – Intussen geeft een assistent van de Hogepriester aan Jezus een kaakslag. Hij vindt dat Jezus een brutaal antwoord aan de Hogepriester geeft.

Jezus keert zich tot hem en zegt: “Als ik iets verkeerds gezegd heb zeg dat dan gewoon. Maar als het klopt wat ik zei – waarom sla je mij dan?…”

 

4 – Dan volgt een lange scène waarbij de Romeinse Prefect Pilatus zich direct tot Jezus keert. Pilatus wil weten wat voor ‘Koning van de Joden’ hij is. Jezus antwoordt dat zijn Koninkrijk niet van deze wereld is. Hij is Koning van de waarheid. Het gaat Jezus om waarheid en waarachtigheid.

Pilatus zegt dan: “Wat is Waarheid?” Niemand weet hòe Pilatus ooit deze drie woorden uitgesproken heeft, wat hij ermee bedoelt. Maar hij zegt daarna duidelijk tot 3x toe tegen de Judeeërs: “Ik vind geen ènkele schuld in hem!”

 

5 – Als de soldaten Jezus een doornenkroon opzetten en een purperen gewaad omdoen dan wil Pilatus Jezus’ onschuld benadrukken.

Hij keert zich bezwerend tot de Judeeërs en spreekt weer drie woorden: “Zie, de Mens…” Even later zegt Pilatus: “Zie, uw Koning…”

 

6 –  ‘Zie de Mens’ en ‘Zie uw Koning’ – er is iets met dat woordje ‘zie’!

Dat woordje: ‘zie’ gebruikt de Gekruisigde Jezus òòk twee maal. Hij heeft zorg om zijn vriend Johannes en zijn moeder Maria. Straks na zijn sterven zal Johannes hem als zijn vriend, en Maria hem als haar zoon missen.

Jezus vindt de ongelooflijke kracht om in zijn laatste ogen-blikken zich te keren tot hen beiden. Tegen Maria zegt Jezus: “Vrouwe, zie: uw zoon!” Tegen zijn beminde discipel Johannes zegt hij: “Zie: je moeder!”

Johannes en Maria worden door Jezus aan elkaar toevertrouwd als Zoon & Moeder. Dat is het bewogen begin van de Kerk als Gezin van God en als mystiek Lichaam van Christus.

+ + +

Zijn dit in de schaduw van Jezus’ dood – zijn dit niet zes gróótse momenten van zijn Passie, van zijn Ogen-blikken?

Zij kunnen ons duidelijk maken waaròm de Vrijdag van het sterven van Jezus een Goede Vrijdag is en blijft!

Alleen het Johannes-Evangelie vertelt dat Jezus na dit alles de geest geeft en zegt: “Het is volbracht…”

 

Straks zingen we bij de Voorbeden: ‘Keer U om naar ons toe, keer ons toe naar elkaar’.

God keert zich in Christus naar ons mensen, God keert ons naar elkaar.

Hoe wordt die toe-kering, die ommekeer concreet?

 

Laat ik daartoe samenvatten, wat er gebeurde tussen Jezus en vijf mensen – namelijk: Petrus, de assistent van de Hogepriester, Pilatus, Maria en Johannes.

  • Jezus roept Petrus – en dus ook òns – op tot Geweldloosheid.

Christus geeft Petrus – en dus ook òns – ruimte voor Tranen van Berouw.

  • Jezus vraagt de assistent van de Hogepriester – en dus ook òns – om Ruimte voor Eerlijk Spreken.
  • Jezus laat Pilatus – en dus ook òns – de Waarheid en de onschuld van Jezus ontdekken.
  • Pilatus daagt mensen, boze mensen uit – en dus ook òns – om Jezus beter te zien: zie de Mens, zie de Koning van de Waarheid.
  • Christus vertrouwt mensen, allereerst Maria en Johannes – dus ook òns – toe aan elkaar om Gods Gezin en zijn Lichaam op aarde te vormen.

 

Direct hierna zegt Christus: “Het is volbracht…” Hij geeft de geest.

Laten we telkens opnieuw geloven dat hij zijn geest ook nog steeds dóór-geeft.

Petrus, Maria en Johannes gaven zich ondanks verloochening, rouw en verdriet daaraan gewonnen. Van de hogepriester-assistent, en van de politicus Pilatus weten we het niet. Hoewel volgens enkele legendes Pilatus christen werd.

 

Soms gaat de overgave aan Christus en aan elkaar door weerstanden heen.

We blijven Gods Erbarmen nodig hebben.

Na onze Bloemenhulde bij het Kruis horen we daarom het ‘Erbarme Dich’.

En de LWM zingt erover dat Christus om ons smeekt. Maar soms weren wij hem af, zolang we kunnen. Laat zijn stem ons telkens vermurwen…

Want: is het mogelijk dat God ooit niet naar mensen toegekeerd is?…

En wij zijn en blijven toch, elkaar toegekeerd, het mystieke Lichaam van Christus?

 

Daarom zij Lof aan Christus, nu en in de eeuwen der eeuwen. Amen

 

Ari van Buuren