Overweging Frank de Haas

Handelingen 4, 32-35; Johannes 20, 19-31

Beste medeparochianen,

1

De eerste lezing, uit Handelingen, vertelt ons dus over de beginperiode van het christendom. Het is kort na de dood en de verrijzenis van Jezus. Of het helemaal is gegaan zoals in de lezing beschreven wordt, weten we niet. De bijbel is geen geschiedenisboek. Het kan zijn dat de schrijver hier ook een soort van ideaalbeeld schetst. Jezus is aan het kruis gestorven. En Hij stond op uit Zijn graf. Dat was het verhaal van Pasen. Zie hoe de eerste christenen samenleven. En wat hier staat: zij zijn één van hart en één van ziel. Er is geen particulier eigendom. Alles wat de mensen bezitten, delen zij met elkaar. De rijken verkopen alles en delen dat met de armen. Ieder ontvangt naar behoefte. En de apostelen, zij getuigen van hun geloof. In navolging van Jezus. En ontvangen en schenken daarmee genade.

2

Het evangelie verhaalt over de ongelovige Thomas. De verrezen Jezus is niet meer fysiek onder zijn leerlingen. Die waren bijeen, met dichte deur, uit angst voor de Joden. Daar verschijnt dan ineens hun Heer. En hij groet ze: Vrede zij u! Hij laat Zijn gewonde lichaam zien. En groet de leerlingen nogmaals: Vrede! We lezen dat zij de  Heilige Geest ontvangen. Vervolgens staat er dat de  leerlingen de zonden van de mensen mogen vergeven. Zoals de Heer dat vóór hen deed. Bij die bijeenkomst was Tomas afwezig. Hij gelooft niet wat hij van de anderen hoort. Eerst zien, dan geloven. Als de leerlingen weer bijeen zijn, nu mét Tomas, komt Jezus opnieuw bij hen,  weer door een dichte deur. En weer spreekt hij die vredegroet uit. Tomas mag dan de wonden van Jezus voelen. Dán gelooft hij. Waarop Jezus hen voorhoudt:  Zalig die niet gezien en toch geloofd hebben.

3

Het christendom is 2000 jaar oud. Was het echt zo mooi in het begin? Er zit zeker een kern van waarheid in. Wat valt op? Allereerst de eensgezindheid onder de mensen. Dan het getuigenis afleggen, dat gepaard gaat met wonderen. Vervolgens de onderlinge solidariteit. En tenslotte het gemeenschappelijke bezit. Indrukwekkend.

4

Jezus’ verschijning  brengt de smartelijke laatste dagen van Zijn leven terug in onze aandacht. We zagen dat Jezus komt met een diepe wens van vrede. Hij herinnert zijn leerlingen aan hun zending, die zij tijdens Zijn leven al ontvingen. Er mag vergiffenis worden geschonken voor de zonden van mensen. De gelovige mens wordt niet geoordeeld. Geloof je niet, dan word je wel geoordeeld en eigenlijk veroordeel je daarmee jezelf. Het gaat om dat geloof. Dat werd ook van Tomas verwacht. Maar daar staat tegenover dat je ook zelf  mag denken. Tomas wilde bewijzen zien. Tomas verbindt zijn geloof met het weten dat Jezus heeft geleden en uit de dood is opgestaan. Jezus die barmhartigheid bracht. Zoals ook van ons wordt verwacht.

5

Wij weten van Jezus ’lijden en dat Hij ons daarmee verlossing bracht. Ooit zal alle pijn weg zijn, na onze dood. Dat speelde dus door in het geloof van Tomas.  Zo zal het ook met vele mensen in hun leven gaan. Die onderweg gewond raken en gekwetst. Misschien is dat ook de kern van de zending die Jezus ooit aan Zijn leerlingen gaf en nu aan ons. Het opkomen voor de gekwetsten. De zorg voor de gewonde zielen.

6

In de evangelielezing zit de verwijzing naar de zaligsprekingen. We kennen ze. Zalig de armen van geest. En de andere zaligsprekingen. Arm van geest: dat betekent niet beperkt zijn in je denken; maar arm van geest zijn de verschoppelingen, de mensen die vergeten en niet gezien worden. Maar die het desondanks toch volhouden. Het is onze opdracht om hen te helpen. In die eerste Christengemeente betekent dat helpen dit:  het is een voorrecht om als jij het goed hebt, ervoor te zorgen dat ook een ander het goed krijgt. In de lijdende mens kunnen we Christus zelf zien.

7

In de voorbereiding van deze viering werden we zeer  getroffen door dat beeld in de eerste lezing van het samen delen. En wat is dat prachtig:  dat één van hart en één van ziel zijn. En we wisselden uit hoe we tegen die ongelovige Tomas aankijken. We stelden vast dat er aan Tomas en aan zijn geloofshouding eenvoudig meerdere kanten zitten. Wij dachten: het is niet fout dat je niet meteen in een verhaal gelooft dat best spectaculair is. En dat je zoiets – kritisch als je bent – niet zomaar aanneemt.  De andere kant is dat het ook goed is om het verhaal van je medebroeders wel op hun woord en ongezien te durven geloven. Dat is een kwestie van vertrouwen. Al vonden we wel weer dat het van de personen en van de context afhangt. We hoeven geen makke schapen te zijn.  Zelfstandigheid, mondigheid, kritisch vermogen zijn waardevolle kwaliteiten.

8

En dat thema van ‘geloof’ deed ons ook sterk denken aan een hedendaagse werkelijkheid. De naam van oudpresident Donald Trump viel. Wat kun je en wat mag je geloven?  Wordt de waarheid gesproken? Wat is waarheid? Wat zijn feiten? Het begrip ‘alternatieve feiten’ viel. Is er een absolute objectiviteit mogelijk? Of kleuren we altijd wat we meemaken? We vroegen ons af, in het algemeen gesproken: wie of wat geloven wij? Welke bronnen? Welk nieuws? En bijvoorbeeld ook welke medische informatie, in deze tijd van Corona? Vertrouwen is belangrijk. En kritisch zijn is goed. Ter bescherming van onszelf. Maar dan niet met een verkrampte houding. We moeten ook bereid zijn iets te geloven, iets van de mens naast ons aan te nemen. Soms speelt ook angst mee.

9

Er is een nog sterkere link met de actualiteit. Ik kan daar maar kort iets over zeggen. Mogelijk heeft u ook het politieke nieuws van de laatste weken gevolgd. We hadden de verkiezingen en daarna de verkenning. In aantekeningen kwam de naam van Pieter Omtzigt voor. En er kwam een debat, waarin de minister-president onder vuur kwam te liggen. Hij bleef zeggen: Ik lieg niet. Ik spreek de waarheid. Maar hij werd door lang niet iedereen geloofd. De geloofwaardigheid kwam nadrukkelijk in het geding.  Wie spreekt de waarheid? Is er nog geloof? Dan valt vertrouwen weg. Politiek is hard. En vertrouwen is cruciaal.

10

Mag ik tot slot van dit verhaal een beetje dromen? Zouden wij nog iets van dat leven van de eerste christenen terug kunnen halen? Dat één van hart en één van ziel zijn? Het niet aan bezit hechten? Het delen? En bovenal die solidariteit? Uitdagend is dat! Welke geloofshouding nemen wij aan? In dat geloof willen we vasthouden aan de  verrezen Heer, die voor altijd onder ons blijft. In Zijn spoor eendrachtig ons inzettend voor een nieuwe wereld. Voor het Rijk van God.

Amen

Vieringen

Zondag
10:30 uur: Liturgieviering. Dit kan afwisselend een eucharistie- of een woord en communieviering zijn. Zie hiervoor het liturgierooster,waar u ook nadere informatie vindt over de voorganger en het dienstdoende koor.

Contact

Parochie H.H. Martelaren van Gorcum
Linnaeushof 94
1098KT Amsterdam
Bereikbaar via voicemail op 020-6653830
E-mailadres:  secretariaat@hofkerk.amsterdam

 

U kunt ook het contactformulier gebruiken.