Overweging Gerard Swüste – Hooglied 2

Fragmenten uit het Hooglied

Johannes 20:19-31

 

LIEFDE ALS GODDELIJKE KRACHT IN MENSEN

 

Wat doen die liefdesliedjes van een vrouw en een man toch in de bijbel? Dat is een goede vraag en zowel de Joodse als de christelijke traditie worstelen daar al eeuwen mee. Al zijn ze er op verschillende wijze mee omgegaan. De Joodse traditie heeft het Hooglied werkelijk in de hoogte gestoken. Het wordt gelezen rond Pesach, Pasen, want, zo wil de traditie, op Pesach gedenken we dat God zoveel liefde voor zijn mensen heeft dat hij hen bevrijd heeft uit de slavernij van Egypte. Dus past dan een lied van liefde. En wij, christenen, schrikken nog altijd van de vrijpostige beelden in het Hooglied en hebben het min of meer weggestopt. En dat is jammer, want het zijn schitterende teksten.

 

Wij lezen rond Pasen verhalen over de opstanding van Jezus. Vandaag dat van Thomas. Je kunt je afvragen: gaat dat ook over liefde? Thomas wordt wel genoemd de ongelovige Thomas. Maar het is dat wel terecht?. Als je al die opstandingsverhalen naast elkaar legt van de Emmausgangers, Maria Magdelena, de apostelen die bij elkaar schuilen met de deuren stevig op slot, dan kan je niet anders zeggen dan: ze begrepen er helemaal niets van, ze konden het niet bevatten, ze waren eerder bang en bedroefd dan blij. Zoals wij er misschien nog steeds niet veel van begrijpen. Het is een enorm feest die opstanding van Jezus, maar begrijpen, dat doen we het niet. En we zouden het wel graag begrijpen, we zouden het, net als Thomas, graag willen zien. Zoals wij zo nu en dan uit de psalm zingen: Eeuwige God wij willen u zien. Niet omdat we ongelovig zijn of dwars, maar omdat we verlangen naar die nabijheid, de aanwezigheid, die liefde. Want dat vers in de psalm gaat verder: geef ons vandaag een teken van liefde. En dat is niet alleen een vraag om een teken van liefde, maar dat is ook een soort van geloofsbelijdenis: God is liefde en in liefde laat God zich ontmoeten, waar vriendschap is en liefde, daar is God.

 

Over die liefde zingt het Hooglied. Als een goddelijke kracht in mensen, die is als een vuur, dat je warm houdt, in leven houdt en waaraan je ook je vingers kunt branden, want liefde kan ook pijn doen. En soms is de liefde ver te zoeken en laat zich niet vinden. Zoals ook in het Hooglied de vrouw er midden in de nacht op uittrekt om haar geliefde te zoeken, bijna wanhopig zoals Maria Magdalena later bij het graf van Jezus wanhopig naar zijn lichaam zoekt.

Liefde. Dat is nooit zo maar een woord. Het opent een wereld van verlangen, gemis, verlegenheid, verdriet, schaamte, geluk. Met dat woord treed je een wereld binnen, waar geen woorden voor zijn. Weet je wat mij gelukkig maakt? Ach, het laat zich niet vertellen. Wat ik zoek in dit leven? Ach, hoe moet ik dat nou zeggen? Het zit ergens achter en tussen al die woorden en liedjes die het net niet zeggen. Hoe zou ik ook kunnen spreken of zingen over waar het hart helemaal vol van is?

 

Liefde en verlangen klinken in het Hooglied op openhartige en hartstochtelijke wijze. Maar ook in alle kleuren die liefde kan hebben. Het is dus niet alleen maar rozengeur en maneschijn. We staan midden in het leven. Niet alsof er nooit een vuiltje aan de lucht is. Alsof liefde vanzelfsprekend is. Alsof mensen altijd wel een ander vinden die met hen wil leven. Alsof niet mensen ontzettend alleen kunnen zijn. Ook in het Hooglied wordt er gezocht naar een hand om vast te houden, naar voeten om samen mee op weg te gaan. En dat ook dat samen niet altijd vanzelfsprekend en gemakkelijk is. Liefde is prachtig, maar gemis en verlangen kan ook pijn doen.

 

In het Hooglied is de liefde vooral passie, hartstocht. Maar het gaat dan ook over de alles-of-niets zoektocht naar de kern en de zin van het bestaan. Dat is een zoektocht met huid en haar. Je zet je eigen leven op het spel. Kan ik liefde geven? Durf ik liefde te ontvangen?

De vrouw en de man in dit Hooglied zitten niet opgesloten in zichzelf, maar ze trekken er op uit, op zoek naar de zin, op zoek naar de ander. Omdat ze weten dat liefde geven en liefde ontvangen de kern is van ons hele leven. Daar ligt het pad naar vrede en geluk. Daar vind je de kracht om op te staan, de wereld te zien zoals die is, je ogen voor niets en niemand te sluiten, en te gaan doen wat je handen vinden om te doen. En daarin gaan ze ons voor, proberen ze ons moed in te blazen.

En dat is soms mogelijk. Kunnen we bijvoorbeeld in deze dagen wel zingen van liefde, als we dagelijks op het journaal naar beelden van oorlog en ellende, vernietiging en haat zitten te kijken. Of zouden we misschien juist in dit soort tijden de liefde die in ons woont, het vermogen om lief te hebben en lief te zijn kunnen koesteren als een kostbare schat. En vanuit die liefde proberen mee te leven met alles wat er gebeurt, het goede en het kwade en om te zien, ook al kunnen we er feitelijk niet veel aan doen en zijn we tamelijk machteloos. Liefde begint misschien wel met: willen weten van elkaar. Proberen betrokken te zijn. Liefde, sterker dan de dood, zingt het Hooglied. Misschien ook wel sterker dan al het kwaad in de wereld. Laten we daarvoor bidden.

 

Vieringen

Zondag
10:30 uur: Liturgieviering. Dit kan afwisselend een eucharistie- of een woord en communieviering zijn. Zie hiervoor het liturgierooster,waar u ook nadere informatie vindt over de voorganger en het dienstdoende koor.

Contact

Parochie H.H. Martelaren van Gorcum
Linnaeushof 94
1098KT Amsterdam
Bereikbaar via voicemail op 020-6653830
E-mailadres:  secretariaat@hofkerk.amsterdam

 

U kunt ook het contactformulier gebruiken.