Deuteronomium 8, 1-3 en 14b-16a; Joghannes 6, 51-58
Beste medeparochianen,
1.
Vandaag vieren wij Sacramentsdag, een dag waarop we stil staan bij het diepste geheim van ons geloof: de eucharistie. Tijdens het laatste avondmaal, heeft Christus het sacrament ingesteld, waarin hij zichzelf deelt met brood en wijn. Dat zijn niet zo maar symbolen, het zijn middelen waarin Christus direct met ons verbonden wordt. Net zoals het manna de Israëlieten voedde, zo voedt Christus ons in de eucharistie, op een dieper niveau nog: geestelijk, in ons hart en in onze ziel.
In de lezing uit Deuteronomium herinnert Mozes het volk Israël aan hun tocht door de woestijn. God liet hen honger lijden, maar gaf ook manna uit de hemel. Waarom? Om hun te leren dat de mens niet van brood alleen leeft, maar van alles wat uit de mond van de Heer komt.
Waar manna tijdelijk leven geeft, geeft Christus eeuwig leven. Hij voedt niet alleen het lichaam, maar ook de ziel. In het sacrament komt Christus ons nabij: hij wil in ons wonen en ons vernieuwen.
En dat is belangrijk, want ook wij kennen honger.
Misschien geen honger naar brood, maar wel naar vrede, hoop, liefde, vergeving.
2.
Veel kerkgangers geven om die redenen sterk de voorkeur aan een eucharistie boven een woord en communieviering, zoals wij die vaak in onze kerk hebben, zelfs vandaag op sacramentsdag. En kleine anekdote:
Er waren eens twee mensen en die wilden op een zondagmorgen naar de kerk, maar ze hadden allebei een probleem: ze hadden niet genoeg tijd om de hele eucharistieviering mee te maken. De een zei: ik ga gewoon op tijd en ik zie wel hoever ik kom. De ander zei: ik ga pas voor het laatste gedeelte want dan heb ik in elk geval de eucharistie en de communie.
Als u voor zo'n keuze stond, waar zou u voor kiezen?
Ik zou het wel leuk vinden uw mening hierover eens te horen. Willen de mensen die de voorkeur geven aan een eucharistieviering boven een woord & communieviering hun hand op steken.
En wie van u maakt het niets uit?
En zijn er ook nog mensen die liever naar een WoCo viering gaan dan naar een eucharistie?
De telling van de kerkgangers elke zondag wijst er op dat er ook in onze parochie een heleboel mensen kiezen voor de eucharistie. Er zijn nog steeds verschillende mensen die niets moeten hebben van een woord- en communieviering.
En is dat helemaal terecht? Natuurlijk is de eucharistie een eerste verwijzing naar de verbinding die Jezus gemaakt heeft tussen hemzelf en zijn leerlingen en in zijn leerlingen met ons. En natuurlijk moet dat herdacht en overdacht worden, maar moet dat elke zondag? Is dat omdat we dat zo gewend zijn? Waarschijnlijk speelt dat zeker een rol. We zijn in het verleden verwend geweest met een overvloed aan priesters, toen kon het ook allemaal. Het lijkt echter een beetje een goede gewoonte die uit de hand gelopen is.
Soms heb ik het onaangename gevoel dat mensen afwegen: de eucharistie geeft een heleboel genade, en een woord- en communiedienst veel minder, en dus is die veel en veel minder waard. Maar dat soort kruideniers mentaliteit hoort absoluut niet thuis in het samen vieren van ons geloof, van onze verbondenheid in en rond de persoon van Jezus Christus.
3.
In de Middeleeuwen was er ook zo'n soort denken. Toen waren er mensen die elke dag naar zoveel mogelijk missen gingen om maar genade te verzamelen.
Natuurlijk: de eucharistieviering is een speciale viering, waarin onze verbondenheid met Jezus een hele bijzondere gestalte krijgt. Maar misschien moet je zeggen: als we te vaak eucharistie vieren gaat het bijzondere karakter eigenlijk wat verloren. Ook andere vieringen, zoals gebedsdiensten, woord- en communievieringen, vespers zijn van grote waarde; in elk geval niet van mindere waarde dan een eucharistie.
4.
Onze protestantse medebroeders en zusters hebben een punt. Bij de meesten is er elke zondag alleen een woorddienst en eens in de maand, hier iets vaker, daar iets minder vaak nog, een avondmaal-viering. Zo behoud je wel het bijzondere karakter van de viering van Jezus' laatste avondmaal.
5
In onze kerk denkt men al veel jaren in die richting. Dat is eigenlijk al begonnen toen Gerard Emke hier nog pastoor was en heeft uiteindelijk echt vorm gekregen onder Nico Essen.
Ook in veel andere parochies is het niet meer vanzelfsprekend dat er elk weekend een eucharistieviering is. Er zijn ook regelmatig woorddiensten of gebedsdiensten.
Je kunt heel goed samen-kerk-zijn vieren zonder eucharistie en zelfs zonder communie.
6
Dat ik dit hier naar voren breng, wil niet zeggen dat we het belang van de eucharistie moeten kleineren of onderschatten. Daarom is het ook terecht dat er twee dagen gewijd zijn aan de instelling van de eucharistie, Witte Donderdag en Sacramentsdag.
En juist omdat het samen delen van het brood, waardoor wij één worden met Jezus, zo belangrijk is, kiezen wij in onze Martelarenparochie ervoor om op de zondagen, dat er geen priester is en dus geen eucharistie, een woord en communieviering te houden en niet een gebedsviering. Dit ondanks dat de bisschoppen vinden dat leken eigenlijk alleen in een woord en gebedsviering mogen voorgaan.
7
In een woord en communieviering, zoals die in de Martelaren sinds jaar en dag wordt gehouden, ligt de nadruk op het woord. Toch wordt bij elke viering met eerbied het brood, dat in de eucharistie met Christus is verbonden, door ons uitgedeeld, opdat wij met Christus en met elkaar verbonden worden.
Moge het zo nog lang doorgaan. Amen.