Overweging Frank de Haas

1

Beste medeparochianen,

Geloof en vertrouwen... Zijn dat twee begrippen voor hetzelfde? Ik dacht hier over na naar aanleiding van de lezingen van vandaag. Je hoort wel eens zeggen: dit is of dit was een vrouw of een man met een sterk geloof. Waar denken we dan aan? Een sterk geloof: sluit dat twijfels of onzekerheid uit? Dat lijkt zo moeilijk voorstelbaar. En geloof in God is één ding. Hoe staat het daarnaast met ons geloof in mensen? En in wat er in het dagelijks leven om ons heen gebeurt? Hoe stevig staan wij eigenlijk in dat leven? En hoe zit het met ons vertrouwen? Als we over vertrouwen praten lijkt het vaak te gaan over een gebrek daaraan. Zoveel vragen....

2

Ik ben me daar wat verder in gaan verdiepen. En kwam tot een aantal bevindingen die ik graag aan u voorleg. Vertrouwen en geloof liggen zeker dicht bij elkaar, maar ze zijn niet precies hetzelfde. Geloof lijkt vooral te maken te hebben met dat wat je aanneemt of belijdt, waar je op bouwt: dat je God kent, dat je kracht vindt in Zijn woorden en Hem als waarheid erkent. En bij vertrouwen gaat het meer over aan wie je je toevertrouwt: dat je je loslaat in Zijn handen, ook als je misschien niet alles begrijpt. Nog iets scherper verwoord: geloof is de inhoud en richting van je levensovertuiging, vertrouwen is de houding van overgave en een soort van zekerheid die daaruit voortkomt.

Geloof en vertrouwen raken elkaar waar ze beide wijzen op een relatie met God. Dan gaat het niet alleen om iets weten over God, maar om verbondenheid met en afhankelijkheid van Hem. Tot zover even. Ongetwijfeld valt hier nog veel meer over te zeggen. Het is een mooi thema, denk ik, voor een geloofsgesprek. Wie voelt zich uitgedaagd?

3

Wat dieper wil ik wat dieper ingaan op het uiterst boeiende evangelie van vandaag. Hoe is dit opgebouwd? Het lijkt dat Jezus nogal onaardig is in de richting van die vrouw. Zij roept, smeekt misschien, doet een klemmend beroep op Jezus, maar die reageert niet. Dat bevreemdt ons. Dit gedrag lijkt niet bij Hem te horen. Maar laten we wat scherper kijken. Waarom blijft de vrouw op afstand? De vrouw is een 'vreemde', ze hoort niet tot het Joodse volk. In die streek van Tyrus en Sidon, een heidense omgeving, is Jezus niet met een zending of boodschap. Vandaar zijn gereserveerde houding.

De vrouw is wanhopig. Stel het je maar voor, dat het om je eigen kind gaat. Toch laat de vrouw zich niet uit het veld slaan. Haar sterke geloof in Jezus wordt niet geschokt. Ondanks haar achtergrond gelooft ze dat Jezus haar dochter kan genezen. Via God. Jezus heeft betekenis voor haar.

Jezus zwijgt, maar zijn zwijgen is geen ja of nee op de oproep van de vrouw. Hij zwijgt bewust. Hij test de vrouw. Zal ze volhouden in haar geloof? Of zal ze zwaar teleurgesteld zijn? Nee, zij lijkt dit te denken: Jezus' zwijgen is geen nee, geen afwijzing. Haar liefde voor haar dochter en haar vertrouwen in de Heer zijn groot.

Maar kijk eens naar de leerlingen: die hebben niet het geduld en de liefde van Christus. Zij zijn d dat roepen van die vrouw allang zat. Weg met die vrouw! Jezus doet niet wat zij vragen. Hij zendt haar niet weg en geeft zijn leerlingen ook geen toestemming om haar weg te sturen. Hij toont mededogen. Biedt toch een opening. Zo is Jezus. De vrouw pakt haar kans. En zo is zij, een heiden, een voorbeeld voor de leerlingen, en daarmee ook voor ons. Van dichtbij richt ze zich tot de Heer. Wat gaat Jezus doen? Komt er een eind aan de beproeving van de vrouw?

4

Het zwijgen van Jezus lijkt onverschilligheid, maar voor de vrouw is het een uitnodiging om het niet op te geven. Dan zegt Jezus: "Het is niet goed het brood van de kinderen te nemen en voor de hondjes te gooien." Dat lijkt een belediging. Desondanks houdt deze sterke, gelovige vrouw vol. Zie haar antwoord: "Zeker, Heer, maar ook de hondjes eten de kruimels die van de tafel van hun meesters vallen". Dit is een doorbraak. Dan zegt Jezus, zoals we lazen: "O vrouw, uw geloof is groot! Wat gij wilt, geschiede." En vanaf dat ogenblik was haar dochter genezen.

Wat een krachtig geloof toont deze Kananeese vrouw. Van haar kunnen we leren om te blijven vertrouwen, om vol te houden en een schijnbare afwijzing van God te verstaan als een kans.

5

Tot slot wil ik nog wat extra aandacht besteden aan het vertrouwen, of beter nog het wantrouwen tussen mensen. Vaak horen we dat er heel weinig vertrouwen is in de politiek. Dat is natuurlijk een heel groot probleem. Want het zijn onze politici, onze bestuurders op verschillende niveaus die in belangrijke mate bepalen waar we, in die turbulente wereld, met ons land heengaan. Niet alleen binnen onze landsgrenzen maar nadrukkelijk ook in verbinding met en relatie tot de grote internationale wereld. Maar hoe communiceren de politici van dit land met de burgers?

Op het internet kwam ik een prachtige preek tegen van Ambro Bakker. Hij was enige tijd deken van Amsterdam, en was ook eens in onze kerk bij een vormselviering. Hij spreekt mooie en terechte woorden als hij stelt dat daar waar mensen samen zijn of samen werken het vertrouwen in elkaar de enige basis is om tot geloof en liefde te komen. Geloof in elkaar, ook geloof in God. Dat vraagt om een wederzijds respect en vertrouwen. En hij omschrijft fraai wat hij als de betekenis van vertrouwen ziet: dat is de ander volop de kans geven een plaats in jouw leven te krijgen en je niet afsluiten voor het onverwachte dat een ander je kan geven.

Waar mensen elkaar geen vertrouwen geven, niet in elkaar geloven, zegt Ambro Bakker, kunnen mensen haast niets meer uitrichten. Letterlijk: 'Waar mensen niet in elkaar geloven, gebeuren er geen wonderen meer. Waar mensen niet in Jezus geloven kan Hij geen enkel wonder verrichten'. Waarmee we ook bij het evangelie van vandaag komen. De vrouw met haar onwankelbaar geloof.

Nog een laatste citaat: 'Er is niets wat ons leven zo kan ondermijnen als wantrouwen, elkaar geen vertrouwen geven. Als wij geen vertrouwen in elkaar hebben, komen we ook nooit tot geloof in elkaar. En waar mensen niet in elkaar geloven, valt niet te leven en te werken. Dan kun je praten wat je wilt, maar je komt nooit een stap verder'.

Wijze woorden. Mogen wij ons deze woorden ter harte nemen.

Amen