· 1
Aan het begin van deze Oecumenische Viering sprak Elise Aghazarian een Armeens Openingswoord. “Op de berg Ararat: het spirituele vaderland van de Armeniërs kwam de Ark van Noach tot rust”, zo zei Elise poëtisch. De Armeense Kerk is een van de oudste kerken ter wereld. Zij heet voluit ‘Armeens-Apostolische’ Kerk: dit verwijst naar Jezus’ apostelen Thaddeus en Bartholomeus, die het Evangelie in Armenië brachten.
· 2
Met de Armeense christenen: wereldwijd zo’n 6 miljoen mensen, en in Nederland zo’n 25.000 Armeense medeburgers – samen met hen bidden wij vandaag, zei Elise: “Eén van Gods Geest in zijn Licht bidden wij samen voor Nederland, Armenië, de mensheid, en voor wie je bent zoals je bent, voor leed na leed – wij bidden voor een nieuw begin, voor vrede, verbinding en éénheid.” Ja, zo moge het zijn.
· 3
Nog steeds bidden wij, uit diverse kerken – al zo’n 175 jaren!! – om de Eenheid van de Christenen. Dat hebben wij dus nog (steeds) niet bereikt! Toen ik in 1969 als theoloog afstudeerde begon de oecumene zo’n beetje te komen. Grenzen werden overschreden. Katholieken en Protestanten gingen bij elkaar op bezoek, naar de kerk.
Welk rapportcijfer geven wij nu, anno 2026, aan de Eenheid en Oecumene onder ons christenen? Zijn we al één? Of zijn we nog steeds onderweg? Vragen we ons wel ’s af: waar wacht God op? Laten we God en Jezus maar wachten? En vinden wij dat heel gewoon?
Ik hoop, dat deze vragen ons onrustig maken. We blijven veel te veel binnen onze eigen kerk.
Vandaag vieren wij dus als kerken hier samen en in speciale verbondenheid dus met de Armeense christenen de Week van Gebed voor de Eenheid.
· 4
Mag ik iets vertellen uit mijn eigen leven? Na mijn theologie-studie werkte ik slechts 8 jaren in de kerk. Daarna werkte ik 27 jaren (1982-2009) buiten de kerk. Ik was letterlijk een ‘buiten-kerkelijke’ pastor; en ik hoop dat u het komische daarvan verstaat. Zulke pastores zijn er meer dan u denkt! Het zijn mensen, die namens de Kerken met een zending door een bisschop of een kerkenraad werken in leger, gevangenis, psychiatrie of allerlei ziekenhuizen. Zo werkte ik in de psychiatrie (Deventer) èn in de academische wereld (UMC-Utrecht).
Mijn ‘patiënten’ zogezegd kwamen uit diverse kerken; later nog meer uit verschillende religies òf ze waren ongebonden of totaal seculier.
Eerlijk gezegd beleefde ik in de gezondheidszorg de christelijke Eenheid méér dan in onze aparte kerken. Woord & Gebed, Schrift & Tafel – we vierden alles oecumenisch samen! Ik herinner mij 2 patiënten, die ambtsdrager in hun kerk waren. Aan een oud-katholieke bisschop, gaf ik de Communie. Met een hersteld-hervormde dominee uit de Biblebelt bad ik op zijn verzoek hand-in-hand. En: het ging sòms nóg verder. Samen met een imam stond ik aan het graf van een kindje. Samen met een pandit bracht ik een jonge moeder naar het crematorium. De geestelijk verzorgers in b.v. het OLVG kunnen hier ook van meepraten.
Waarom vertel ik dit alles? Om aan te geven, dat wij allemaal als leden van diverse kerken vooral buiten de kerk christen moeten zijn! We zijn geroepen om christen te zijn vanuit onze kerken: voluit in de samenleving!
· 5
Laten wij nog ‘s kijken naar de Brief aan de Kerk van Efeze. Daar hadden de apostelen van Jezus ook problemen met een gebrekkige Eenheid onder de christenen. De apostel doet een groot appèl op de christenen van toen om méér eensgezind te zijn! Dat is ook het thema van deze Viering: “Wees één van Geest in het Licht van Jezus”.
We hoorden het ook Jezus zelf in de Lezing uit Johannes 12 zeggen: “Wàndel in het Licht. Gelóóf in het Licht. Dan bènt u kinderen van het Licht!” Efeziërs 5 werkt dit ook nader uit: “Wandelt als Kinderen van het Licht!” Het Licht IS er. Maar zijn wij ook in het licht? Gaan wij staan waar het licht is? Wandelen wij naar het licht, met het licht?
Dat gaat niet echt vanzelf: het is een keuze! We moeten niet passief op God wachten – naar Hem toegaan. Maar het kan wèl méér van-zelf gaan. Want: het Licht, de Geest van God IS al present in onze levens. En dat is sinds we gedoopt zijn! Sindsdien woont de Geest van God in ieder van ons. We ademen de Geest van God in en uit.
· 6
De apostel beschrijft de Eenheid van Geest in 7 variaties. We hebben: 1 lichaam, 1 geest, 1 hoop, 1 Heer, 1 geloof, 1 doop & 1 God. Dat hebben we en zijn we. We hebben al zoveel eenheid in onszelf en in de wereld om ons heen. Nu wil ik vooral ook de vinger leggen bij hoe God genoemd wordt: de Vader van allen, die boven ons èn door ons èn in ons aanwezig is. Met andere woorden: God is aanwezig via ons. Wij zijn Zijn instrument. Het zijn als het ware 7 uitroeptekens of 7 pijlers of 7 bronnen van ons geloof. Kiest u maar wat u wilt zijn: een uitroepteken, pijler of bron. Dit is allemaal in onze kerken aanwezig en beschikbaar.
Wat je hebt, wat je bent als gelovige – mobiliseer dat, roep dat in je wakker. Én gedrààg je er dan naar zoals God in je leeft: dat leerde ik als theologisch student van de grote priester en Bijbelkenner Rector Tom Naastepad (1921-1966).
Zo bouwen wij volgens de brief aan de Efeziërs zèlf het ene Lichaam van Christus op, “totdat wij allen samen door ons geloof en onze kennis van de Zoon van God een éénheid vormen: de éénheid van de volmaakte mens, van de tot volle wasdom gekomen volheid van Christus.” Dat woordje “totdat” geeft aan, dat wij in die beweging en in dat proces zitten. Dan worden wij volgens de apostel zelfs “de volmaakte mens”. Is dat mogelijk? Met God worden wij dat….. De mens van geloof, hoop en liefde komt volgens de apostel tot volle wasdom.
Tot die Eenheid komen is dus wèl een groei-proces. Daarom zegt de apostel: “Wees altijd nederig, zachtmoedig en geduldig. En bewaar door de samen-bindende kracht van de vrede de Eenheid, die de Geest geeft!” Dàt zegt de apostel vòòrdat hij die Eenheid van Geest in haar 7 variaties beschrijft.
Zó geloven – dàt verandert kerk en wereld! In mijn lange leven heb ik vaak gebeden: “Heer, ik geloof; kom mijn ongeloof te hulp.” Alleen zo blijf je hopen….
Ooit las ik: kijk eens naar een ander met de ogen van een moeder. Of met ogen als van Christus. Of met ogen als van de Vader van de verloren zoon, in een gelijkenis van Jezus. Zulke ogen weerspiegelen het licht van de liefde van God!
· 7
Tenslotte. Als er opeens een schaaltje, beker of prachtig bord stukbreekt – dan is dat balen. Maar weggooien hoeft niet. Volgens de Japanse schoonheidsleer dragen sporen van breuk èn herstel juist bij aan de schoonheid van een voorwerp. Hebt u wel eens van kintsugi gehoord? Dat is het repareren van gebroken keramiek met goud- of zilverkleurige lak. Dan lopen er gouden aders tussen de breuken door. Het wordt allemaal zelfs nòg mooier.
Ik geloof in de Kintsugi van Jezus Christus. Zijn gouden aderen lopen door onze levens, en door onze samenleving. Wij kunnen dit weerspiegelen. Er komt een nieuwe Eenheid van Hemel en Aarde. Daarom: Lof zij U Christus!