Rust in Steyl en de herontdekking van kwetsbaarheid
Beste medegelovigen, broeders en zusters,
Als ik vandaag voor u sta, neem ik een heel bijzondere week met me mee. De afgelopen week mocht ik doorbrengen in een stille retraite in ons missiehuis in Steyl. Het was een diep indrukwekkende tijd. In die week van absolute stilte vierde ik ook mijn verjaardag. Een verjaardag in stilte om heel dicht bij jezelf te blijven. Het was voor mij een bewuste gang terug naar de bron: de bron van dat dwingt je mijn inspiratie, de bron van innerlijke rust, en bovenal de bron van Gods onvoorwaardelijke liefde. In die stilte word je onvermijdelijk geconfronteerd met je eigen kwetsbaarheid als mens. Zonder de afleiding van de hectiek van alledag, voel je hoe klein je bent. Maar juist in die kwetsbaarheid spraken de lezingen van deze zondag heel diep tot mijn hart. Ze gaven me nieuwe moed en hernieuwde kracht om het missiewerk van God, hier in de dynamische en soms overweldigende context van Amsterdam, met liefde voort te zetten.
Want wat hoorden we in het evangelie? Jezus kijkt naar de menigte en wordt door medelijden bewogen. Waarom? Omdat de mensen afgemat en terneergeslagen zijn, "als schapen die geen herder hebben". In Steyl mocht ik ervaren hoe de Goede Herder mijzelf opzocht in mijn vermoeidheid en kwetsbaarheid, om mij weer op te richten.
Dat de Heilige Geest niet stilzit terwijl wij in retraite zijn, merkte ik gisteravond meteen toen ik thuiskwam in Duivendrecht. Er stond een vader met zijn 16-jarige zoon op mij te wachten. De vader stelde mij een directe en ontroerende vraag: of zijn zoon gedoopt kon worden.
Dit is voor mij een prachtig, concreet voorbeeld van het thema van vandaag: Geroepen om een herder te zijn voor elkaar. Hier zag ik een vader die optrad als een herder voor zijn eigen kind. Hij liet zijn zoon niet alleen dwalen in de moderne wereld, maar nam hem bij de hand om hem te brengen naar Jezus, de ultieme Goede Herder. Dit herderschap begint vaak heel dichtbij, in onze eigen gezinnen, bij onze kinderen en kleinkinderen. Het laat zien dat de Heilige Geest volop aan het werk is in de harten van mensen om hen (terug) naar God te brengen.
Hoe kunnen wij in de praktijk van alledag meewerken met die Heilige Geest? Hoe worden wij een herder voor de mensen om ons heen?
In de eerste lezing uit Exodus vraagt God ons om een "heilig volk" en Zijn "bijzondere eigendom" te zijn. In de Nederlandse samenleving betekent 'herder zijn' vaak dat we de moed moeten hebben om tégen de stroom in te gaan. Waar de wereld soms hard, individualistisch of onverschillig is, kiest een herder voor bescherming en nabijheid. Wij worden een herder voor elkaar wanneer we in Amsterdam een veilige haven creëren voor mensen die 'afgemat en terneergeslagen' zijn. Door simpelweg tijd te hebben, te luisteren en de ander écht te zien.
Mijn week in Steyl herinnerde mij eraan dat een goede herder niet iemand is die doet alsof hij perfect is en alle antwoorden heeft. Juist wanneer we onze eigen kwetsbaarheid durven toegeven, kunnen we een herder zijn voor een ander die worstelt. We roemen God in de praktijk door getuigenis af te leggen van de hoop die in ons leeft, juist wanneer het leven even moeilijk is.
Jezus geeft Zijn leerlingen de volmacht om te genezen en heelheid te brengen. Hij sluit af met: "Om niet hebt gij ontvangen, om niet moet gij geven." De liefde, de rust en de inspiratie die ik deze week bij de bron in Steyl mocht ontvangen, zijn niet alleen voor mijzelf bedoeld. Ze zijn bedoeld om uitgedeeld te worden.
Broeders en zusters, de Heilige Geest klopt aan de deur van harten in onze stad , soms heel onverwacht, zoals bij die 16-jarige jongen gisteravond. De oogst is wel degelijk groot. Er zijn zoveel mensen die snakken naar richting, naar een herder die hen de weg wijst naar een bron van liefde en rust. Jezus roept ons vandaag bij onze naam. Hij vraagt ons niet om toeschouwers te zijn, maar om actieve medewerkers van Zijn missie. Laten we deze week herders zijn voor elkaar: in ons gezin, in onze parochie en in de straten van Amsterdam. Laten we de herderlijke liefde die we zelf 'om niet' van God ontvangen, met gulle hand doorgeven. Amen.