Paaswake 2026
Martelaren van Gorcum kerk
Lezingen: Gen. 1,1(26-31a) -2,2; Ps. 104 (Ps. 33) – Gen. 22,1-(-2.9a.10-13.15-) -18; Ps 16 – Ex. 14,15-15,1; Ex. 15,1-6.17-18 – Jes. 54,5-14; Ps. 30 – Jes. 55,1-11; Jes. 12,2-6 – Bar. 3,9 15.32-4,4; Ps. 19 – Ez. 36,16-17a.18-28; Ps. 42-43 (Ps. 51) – Rom. 6,3-11; Ps. 118; Mat. 28,1-10 (A-jaar)
Exulte, juich, hemel en aarde!
Met deze woorden hebben we aan het begin van deze Paaswake het licht van Pasen binnengedragen: het licht van Christus. Licht dat het donker verdrijft. We weten allemaal hoe essentieel licht is. Zonder licht kunnen we niet lezen, een donker steegje inlopen kan angstaanjagend zijn, en in de wintermaanden verlangen velen naar het moment dat de dagen weer langer worden. Licht is niet alleen fysiek noodzakelijk – denkt u aan vitamine D – maar ook spiritueel. Het is een symbool van hoop, van leven, van de aanwezigheid van God.
En vanavond mogen we dat licht van Christus verwelkomen in deze paasnacht. Het licht dat onze harten verlicht, ons hoop schenkt en ons uitzicht biedt op een leven na de dood. Maar laten we niet vergeten dat dit feest van licht en leven voorafgegaan werd door duisternis en dood. Lijden, pijn, verdriet en uiteindelijk de verschrikkelijke kruisiging van Christus, het Lam Gods, dat voor ons gestorven is. Is er een grotere liefde denkbaar dan deze? God zelf die zich voor ons offerde, om ons te redden.
Een nieuw begin
De opstanding van Christus wordt in de lezingen van vanavond verbonden met het thema van een nieuw begin. In Genesis hoorden we hoe God sprak: “Er zij licht!” – en het licht verdreef de duisternis. Maar ook het water was onderdeel van de schepping: water dat leven schenkt, water als teken van zuivering en vernieuwing. Water dat ons herinnert aan de doop, aan de bevrijding uit de zonde en de opname in het nieuwe leven met Christus.
In het boek Exodus lezen we over de bevrijding van het Joodse volk uit de slavernij in Egypte. De vuurzuil en de wolkkolom waren zichtbare tekenen van Gods aanwezigheid: licht en donker, leven en dood. De doortocht door de Rode Zee was niet alleen een fysieke bevrijding, maar ook een spirituele overgang naar een nieuw leven, geleid door God zelf. Water en vuur, twee elementen die in de Paaswake samenkomen: niet als tegenstellingen, maar als metgezellen. Het doopwater en het paasvuur symboliseren de zuivering en de vernieuwing die Christus ons schenkt.
Het is dan ook niet toevallig dat in de vroege Kerk de Paaswake de traditionele tijd was voor de doop van catechumenen. Door de doop ontsnappen we aan de duisternis van de zonde en worden we opgenomen in het licht van Christus, in de gemeenschap van de Kerk.
Een bijzondere avond
Vanavond mogen we ook twee dopelingen verwelkomen in onze geloofsgemeenschap: Max en Ingo. Zij hebben er bewust voor gekozen om hun hart te openen voor Jezus Christus. Met een open hart willen zij Hem leren kennen, groeien in geloof en zich laten vormen tot leerlingen van Jezus. Het is een belangrijke stap op een lange en mooie weg. Een weg waarop het licht en het vuur van Christus in hun hart mogen branden – een vuur van verlangen naar God, een vuur dat zuivert en vernieuwt. Het doopwater zal voor hen, net als voor het Joodse volk in de Rode Zee en voor Noach in de ark, een doorgang zijn naar een nieuw leven.
De opstanding: een schok en een belofte
In het evangelie hoorden we hoe Maria Magdalena en de andere Maria bij het graf kwamen en het leeg aantroffen. De engel zegt tegen hen: “Ik weet dat jullie Jezus zoeken, maar Hij is hier niet, want Hij is opgestaan.” Opmerkelijk is dat de engel zegt dat zij Jezus zoeken, terwijl zij dachten dat Hij in het graf lag. Misschien betekent dit “zoeken” wel: verlangen. De opstanding van Jezus is een schok voor de vrouwen. Wat betekent dit? Drie keer klinkt in het evangelie de woorden: “Wees niet bevreesd.” Het moet een angstige en onzekere situatie zijn geweest. Toch krijgen de vrouwen de opdracht om het nieuws te gaan vertellen aan de leerlingen. Jezus verwijst naar Zijn broeders – en dat is opmerkelijk. Het is ook opmerkelijk dat dit nieuws eerst aan vrouwen wordt geopenbaard. In het oude Israël golden vrouwen en slaven niet als betrouwbare getuigen. Dat de twee Maria’s de eerste getuigen zijn van de opgestane Heer, is een teken van Gods omkering van de wereldse waarden. God kiest voor de zwakken, voor de kleinen, voor wie door de wereld over het hoofd wordt gezien.
De Heer is verrezen!
Dat is wat ons echt christenen maakt: we geloven in de opgestane Heer. Als Jezus niet was opgestaan, zou er geen christelijk geloof zijn geweest. Hij zou dan slechts een van de vele profeten zijn geweest. Maar Hij is opgestaan! En dat mogen we vieren, in alle volheid. Vanavond verwelkomen we het licht van Christus in onze kerk. We zingen weer het Gloria, we horen weer de klokken en de belletjes, na een paar donkere dagen, en we mogen uitzien naar het nieuwe licht in ons eigen leven. We juichen en jubelen dat we Max en Ingo mogen verwelkomen in onze gemeenschap. Laten we bidden dat dit levensverrijkende licht hun hart mag verlichten, en dat zij, samen met ons, mogen groeien in het geloof en de liefde van Christus.
Amen.